Zaden bewaren en ruilen

Als de zaden zijn uitgerijpt, losgeschud, gedroogd en geschoond. doe ik ze in enveloppen. Het is erg belangrijk dat de zaden goed droog zijn voordat je ze opbergt, want anders kunnen ze gaan rotten.

Ik voorzie ze uiteraard ook weer van de juiste naam. Ik gebruik gewone enveloppen en als ik ze wil vullen met fijn zaad dan plak ik voor de zekerheid nog twee stukjes plakband over de hoeken. Heel fijn zaad kan met gemak door hele kleine kiertjes komen en dan raak je het na alle moeite nog kwijt. Ik zet de zaden op alfabetische volgorde en berg ze zo koel en droog mogelijk op. Dit is belangrijk om de kiemkracht te behouden. De allermooiste oplossing is om de zaden in de koelkast te plaatsen. De restanten van zadenruils bewaar ik in een grote pot in de koelkast. Maar de zaadenveloppen zijn bij elkaar zo groot dat ze één schoenendoos vullen. Mijn koelkast-inhoud is maar beperkt dus mogen deze zaden in mijn droge koele schuur overwinteren.

Je kunt de zaden nu gebruiken om zelf je planten te vermeerderen. Het is een goedkope manier om aan een grote hoeveelheid planten te komen van een soort waar je er graag veel meer van zou willen hebben. Maar vaak heb je veel meer zaad dan je zelf nodig hebt voor een paar planten. Het is dan helemaal leuk om je zaad te gaan uitwisselen met anderen. Je kunt je zaden bijvoorbeeld aanbieden op de nationale proeftuin.  Dat is een site die de biodiversiteit stimuleert. Een erg leuk initiatief waarop je zelf je zaden kunt aanbieden. Je plaatst een advertentie van het zaad wat je zou willen delen met anderen en geïnteresseerden kunnen dan reageren. De afhandeling kun je vervolgens zelf regelen. Je kan aanvragers vragen een gefrankeerde, aan zichzelf geadresseerde envelop te sturen, zodat je zelf in ieder geval geen onkosten hebt. Regelmatig bieden aanvragers aan te ruilen. Persoonlijk vind ik dat helemaal leuk. Veel van de mensen waarmee ik nu regelmatig mail heb ik via de nationale proeftuin leren kennen. Dat is een erg leuke bijkomstigheid. Bovendien kun je op de site zelf ook een aanvraag plaatsen van zaad dat je zelf zoekt.

Naast de nationale proeftuin zijn er nog veel meer mogelijkheden om zaden te ruilen. Zo heb ik een aantal links gevonden van tuin- en kweekliefhebbers die zelf een site hebben en daarop zaden te ruil aanbieden (of waar je, als je niets te ruilen hebt, ze tegen een kleine vergoeding kunt kopen). Die sites zal ik allemaal 'verklappen' onder het kopje links.

En dan zijn er nog de grotere sites zoals Dave's Garden. Daar kun je internationaal zaden ruilen. Tot nu toe heb ik zelf nog al mijn zaden uit Nederland en België gehaald. Alleen daar al was zoveel bijzonders te vinden dat ik nog niet aan internationale ruilsites ben begonnen. Wellicht komt dat er dit jaar van.

Het verzenden van zaden is nog wel een beetje delicaat klusje. Een paar dingen zijn erg belangrijk. Zeker bij kleine zaden is het belangrijk dat de zaadzakjes absoluut geen kieren hebben. Ik zelf vouw meestal zakjes van calceerpapier (heel stevig transparant papier) wat ik met prittstift aan elkaar vastplak. Het heeft als voordeel dat het stevig is en tegelijkertijd transparant zodat je goed kunt zien. Het nadeel is weer dat het een redelijk bewerkelijke klus is om al die zakjes te gaan knippen, plakken en vouwen.

Ik krijg zelf van anderen de laatste tijd de omhulsels van theezakjes. Die werken eigenlijk best heel goed, dus ik ben ze ook maar gaan sparen. Als een soort noodzakjes. Wel even opletten dat ze echt goed dichtgeplakt zitten aan de zijkanten, want dat is niet altijd het geval. Dan kun je ze simpel even herstellen met een stukje tape op de hoekjes. Daarnaast krijg ik ook vaak heel grappig gevouwen zakjes die hersluitbaar zijn. Op Gea's tuinsite vind je wat voorbeelden. Zij heeft het bovendien al zo leuk uitgelegd dat ik het wiel niet opnieuw hoef uit te vinden.

Vergeet niet om heel duidelijk de naam van het zaad op de verpakking te vermelden. Het liefst de Latijnse (volledig!) en eventueel nog de Nederlandse erbij. Als je de ruimte hebt dan is een zaaibeschrijving ook nog leuk, maar die hoeft niet. Via het net kunnen ontvangers vaak eenvoudig uitzoeken hoe een zaadsoort het beste gezaaid kan worden.

De sorteermachine van de TPG post is niet altijd even vriendelijk voor zaden. Dus zeker bij de wat dikkere, kwetsbaardere zaden is wat voorzichtigheid geboden. Als je er zeker van wilt zijn dat de zaden ongeschonden op hun plek van bestemming arriveren, dan is het aan te raden om een stukje bubbeltjesfolie om de zaadzakjes te wikkelen ter bescherming. Een speciale bubbeltjes envelop is natuurlijk helemaal luxe. Ik koop ze zelf nooit voor dit doel, maar als ik zo'n envelop ontvang dan herbruik ik die wel weer. Een sticker over het adres en nieuwe postzegels erop en de envelop doet weer fantastisch dienst.

De hoeveelheid zaden die je verstuurt is van veel dingen afhankelijk. Hoe groot ze zijn (van grote zaden verstuur je er iets minder dan van kleine), maar ook hoe moeilijk of makkelijk ze te winnen zijn, of hoe groot de oogst was. Zaadzakjes van de grote zaadhuizen zijn vaak redelijk gevuld met zaad. In de meeste gevallen heb je zulke aantallen niet nodig om zelf mee aan de slag te gaan. Ik ga zelf altijd uit van een hoeveelheid zaad die voldoende is om wat verschillende methoden mee uit te proberen en dat je dan ook nog iets over hebt om het nog eens te proberen als door omstandigheden alles mislukt. (Buiten storm of hongerige muizen, binnen een kat die erover wandelt of schimmelvorming, who knows... ) Het aangeven van aantallen blijft een lekker subjectief aspect. Ik kan er ook niet meer van maken. Er zijn gewoon geen echte regeltjes voor. Mij maakt het bijvoorbeeld ook niks uit als een zadenruil niet 'gelijk op gaat' zoals dat heet. Dat je niet precies evenveel met elkaar ruilt, bedoel ik. En ik ben ook nog niemand tegengekomen die dat wel iets uitmaakt. Tot nu toe, in ieder geval

Verder naar zaaien